Cecile

is de naam

van een boomstam die

met de uitwaaiering van

haar wortels in de aarde

schrijft

Haar kunstvaardige vingers

geven vorm

aan duizende dingen

uit de boomstam

Cecile, godin van Afro-

houtwerk

draagt het symbool van de

natuur om haar.

hals

Kaarsrecht als een

boomstam

zacht als tissue(papier)

brandhoutvuur

in haar wil om te leven

Staan in het midden

van het woud,

regenwater drinkend en

genietend van de

rijkdom

van de schoonheid van de

zee is ze

bekend me

de duurzame water-

werende harde groenhart

of mahonie

Hoogtorend midden

in de rivier

een stenen toren die

de cultuurbrug omhoog houdt

kent Cecile de

dromen en

aspiraties die

ingebed liggen in hart van

het hout

In het lichaam van de boom

leeft Cecile en

snijdt met plezier en geluk

kunst

de poezie van Kalidas

magische sensualiteit

en

de rijke bron van de

natuur

de dode groenhart

overleeft

bron voor slechts een dag

De schaduw van het kwaad in

het menselijk lichaam

bespeurend

blaast zij dat

weg

als ware het een

boorkever die zich een weg

in de stam van het

menselijk lichaam heen

vreet.

Zij plant Afro-

cultuur in het

menselijk hart zodat

toekomstige generaties

dromen en betekenissen

van woorden op het

lichaam van het hout

kunnen uitsnijden.

Als een papieren vliegtuig

reiken haar

ogen onder elke palm

zodat een ieder haar

droom daarop kunnen

schrijven terwijl Cecile

ze in een staaltje van

‘krabasi’ (kalebas}

omzet

‘Sensi’

voor de wereld zou wel eens

de naam van een

gids zijn

die mensen op een

tour

door het woud,

op de rivier

in de bergen neemt

Een herder van toeristen

waartussen de mensheid

zwemt

Alsof gebeiteld uit de

heuvels van de Awaradam

laat de jongeman

zijn geliefde achter

om de toeristenparen

te leiden door

de jungle

daarbij hangmatten

voor hen te binden

Alsof ontkorrelend van

katoen

haalt deze zoon

van de woudgodin Palomeu

vragen uit

een vraag.

De omhelzing van

bossen

heeft Sensi’s borstkas

breed gemaakt

in gezelschap van

spuitwater en bier

slurpende rijkaards en

verziekte dollars graaiers

drinkt hij water uit rivieren

en watervallen uit de

met zijn tot een kom ge-

vormde palmen alsof een

dorstige waterzak gevuld

wordt.

Drinkend van de liefde

van de rivier

en de kater van de

jungle

leidt hij toeristen moe van

het reizen hen

opladend met zijn eigen

energie.

Van zonsopomst tot

zonsondergang

de donkere nieuwe

maan’s nachten en

het serene genot van

de maanovergoten

rivier

verlangt hij het beste van

te maken tussen de herrie

van de toeristen

geleid door de warmte van

het zwerven

hij zijn liefde voor de

natuur levendig in zijn

opwindende hartslagen

De regendoordrenkte

ontembare en op

lentegelijke weer

van Suriname

hebben Sensi gevormd

In de natuur als school

leerde hij

als de natuur

te leven

de cultuur van geven

het genot van ontvangen

horend bij vrijlaten van

het goede gevoel van het

verdienen bij het aanbieden

Indiaans, Nederlands Spaans,

Engels,

Frans, Duits

hij ontrafelt de

de mysteries van de

jungle

in vlotte zinnen.

De schoonheid van

de rivier en het

gekir van vogels

in zijn woorden verwerkend

begeleidt Sensi de ogen

voeten

en tongen

van reizigers

Sensi kent

het oerwoud

het oerwoud kent

Sensi

het bloed van zijn bloed

De jungle heeft

Sensi’s voorouders

gevormd

Sensi is het vlees van hun

vlees

gevormd door de

schaduw van de jungle

het geluid van de golven

Fluide en transparant

als water

vol levenslust voor het leven

herinnert hij zich

met plezier

het gekir van de vogels

en de herinnering van

de geliefde watervallen

Donker als de heuvel

wordt Sensi waker

voordat het gezang

van de vogel

zijn voetstap hoort

de eerste vogel

wordt waker om

de zon te verwelkomen.

Nadat de slaap neer-

gedaald is in de ogen

van de laatste vogel en

het laatste dier van het

gebied slaapt Sensi zijn

slaap en leeft

de jungle zelfs in zijn

droom.

Alkmaar, Nederland

Wanneer

zijn geest rusteloos

poëzie wil lezen

gaat hij op weg

naar de paden,

de zanderige oevers

gevormd door de handpalmen van golven

Het schijnt hem toe

dat hij de voetzolen van zijn inlevingsvermogen

zet op de aarde van het gedicht

en voelt-

de tederheid van het vers

op de bladzijde van de wereld

Wanneer

zijn geest rusteloos

poëzie wil leven

gaat hij op pad

naar de groene wegen

waar de wind zijn haren streelt,

zijn voorhoofd beroert

Aangeraakt, besprenkeld

met affectie, liefde

Zijn ogen

veranderen

op het strand:

drinken uit holle handen

de indruk die liefde achterliet

in de golven van de zee

De handpalmen van de wind

vinden zijn handen

en hij voelt:

dan weer de genegenheid van de aarde

dan weer de handdruk van zijn geliefde

Zelfs wanneer hij alleen is

slaat hij de wind om,

haar vochtigheid,

en is niet langer alleen

Van binnen

omhult hij: schepping

zijn ziel verzadigd

als nam hij in zijn lichaam

de vijf elementen op

om een lichaam van liefde te creëren

dat altijd bij hem moge blijven

adem gelijk

dat hij kan voelen

als zijn harteklop

dat hij kan horen

als de muziek van zijn ziel

om het leven tot een melodie te vormen

Geschiedenis

is zijn eerste liefde

omdat

de geschiedenis zelf

hem het leven schonk

waarin hij staat:

als een getuige

van het maken van geschiedenis van zijn eigen tijd

Poëzie is zijn

hartsgezel:

die hem opbeurt

bij verdriet;

hem wegvoert

van twijfel

en die hij altijd bij zijn zijde vindt

wanneer hij haar nodig heeft

Jasper Cillesen

redt; het eigen voetbal-huis

niet alleen met handen en voeten

maar ook met zijn ogen

Jaspers ogen blijven de bal volgen

onophoudelijk, tot 90 meter ver

ongeacht tussen de spelers van welk team de bal

zich bevindt

want hij kent de gang van de voetbal

die niet onder doet voor de loop van welk hemellichaam dan ook

op het veld, te midden van voeten

'Voetbal'

de onrust ervan gevangen in zijn blik

speelt niet langer

verandert van richting

gaat dan weer tegen de richting van de spelers in

springt op

kust de lucht

raakt dan weer van koers

buiten het voetbalveld

Jasper Cillesen

vangt de bal al met zijn zintuigen

voordat hij de voetbal omklemt in de ronding van zijn handen

als de zetten van een schaker

schat Jasper eerst het schoppen en stoppen

van zijn tegenstander in

Net zoals Jasper's voeten

vooruit gaan

kijken ze vooruit

als ze op hun schreden terugkeren

Nog voor de voetbal zijn huis binnendringt

bereikt Jasper, als een wachter,

al de begrenzing ervan

en duwt 'm weg

ver tussen de voeten van zijn teamgenoten

zodat deze, zich ontfermend over de voetbal

'het' bereiken

een goal in het huis van de ander

Jasper houdt de wacht

tot 90 meter ver

over de overwinning van het Nederlandse team

opdat het door zijn team te maken goal

niet verloren gaat

door onachtzaamheid

Jasper de keeper

voorkomt steeds de goals van de tegenstanders

door zijn behendigheid

zodat op het voorhoofd van coach Louis van Gaal

in plaats van zorgrimpels

een overwinningsteken staat

Voert stil een gesprek met zichzelf

Voor een debat

In het gemeentehuis

Voert hij het bewind

Op een simpele manier natuurlijk zijnde

Kan natuurlijk zijnde

Snelheid gevormd worden

En de stroming van de snelheid

En de golf van de stroming

Waarin de boten van plannen drijven

Burgemeester Hans Cornelis

Kent door en door

De mysterieuze lessen van de wereldpolitiek

Desalniettemin blijft hij op afstand – van politiek

Verwikkeld in de zorg om de groei van zijn eigen gebied

Wil hij – de bloei van de gewone burger

En geluk

Waarin aanwezig is –

Ook het kind dat een driewieler bestuurt

Hij redt de aarde voor de aarde

Waarin alles gespaard zal blijven

Zijn zorgen reiken ook tot

De Turkse en Marokkaanse vrouwen

Waarom ze in Nederland verblijvend

Alleen in huizen blijven

Voor het huishouden?

Wie kroost en huis

Kunnen verzorgen

Zij kunnen alles leren

Wie huis en nageslacht

Kunnen redden

Zij kunnen het land en de talen redden

In feite

Gelooft hij dat

Moeders de

Echte beschermers van de aarde zijn

Hetzij wat dan ook

Hun moederland is

Hij blijft altijd denkend voortgaan

En voortgaand denkt hij

Wanneer hij

De volgende schakel van zijn gedachte tegenkomt – in zijn lichaam en geest

Fluit hij al fietsend

En in zijn fluiten laat hij zijn gedachten weerklinken

Toen de economische crises

Het voortgaan van de bank en landen deden vertragen

Daalden regeringen af van hun troon op een vliegende schotel

Naar een rolstoel

Voor wie zij om het te besturen

Anderen nodig hadden

Die wisten hoe het was om in de rolstoel te zitten en deze te berijden en te besturen

En ten node van het land, nog voor de regering

Zijn zij samengevoegd als een ideale dienaar

Als de hoogste persoon in de regering

Door ieders geluk ontspringt uit hun binnenste een lach

Zelfs in de verbrande rivier van ellende en lichamelijke problemen van zijn vrouw Bettina

Zinkend, komt hij immer weer bovendrijven voor zijn plicht

In de rust van zijn vrouw

Leeft hij – zijn eigen geluk

Hans weet zeer goed

Dat wiens lichaam op een rolstoel zou zijn gaan zitten

Geen enkel geluk

Hem van die rolstoel kan afkrijgen

De gelofte uit de in een eed afgenomen ‘Ja ik wil’

Houdt hij elk moment vast

Bettina blijft, haar handen als vleugels makend

Stijgen op de rolstoel

Met haar geliefde

Tot zijn levensgezel geworden

Haar gezicht

Is het huis van de ogen van Hans

Waar hij zich een schuilplaats makend zelf lacht

Voor zijn omgeving en zijn land

Hij houdt in een lotus

Altijd zijn pen

Wetend dat

Ook in dit computertijdperk

In met inkt geschreven woorden

De kracht om ??? te volbrengen

Zoals zijn eigen wilskracht

Frank de Boer

Coach van Ajax

Een vedette in het voetbal

Uit zijn tijd

In zijn team

Een echte verdediger

Enerzijds

Maakten zijn evenwichtige voeten

Voor zijn team

Goals

Anderzijds

Lieten ze de tegenstander geen

Goal maken

Omdat

Frank

De visie en kennis van kunde bezit van voetbal (weet hoe voetbal werkt)

Namelijk, dat de tegenstander

Weerhouden van een goal te maken

Ook een manier van scoren is

Hij adviseert

Aan zijn spelers, dat

Van tijd tot tijd,

In de drang om goals tegen te houden,

Ze vergeten te scoren

Dan fluit hij

En wijst hij

Tijdens de wedstrijd blijft hij staan – zijn voeten

Van binnen gebonden – bewegingloos, onbewogen

De loop van zijn voeten

Opent hij – zijn mond

Hij blijft gebaren

Steeds weer rusteloos wordend

Negentig minuten lang

Meer dan zijn spelers

Blijft Frank onrustig en nerveus

Bij het oplopen van een goal

Wordt meer dan zijn spelers

Hij zelf wanhopig

Van binnen kokend

Vloekt hij meer dan hen – tegen zichzelf

Nooit, hetzij hij wilde,

Barst Frank de Boer los

Schreeuwend naar zijn spelers

Bij het eindigen van de wedstrijd…verheugd rakend

Prijst hij de behendige tactiek van zijn spelers

Waar heeft Frank de Boer een kans onbenut gelaten

Met zijn goal-initiërende voeten

Waar heeft hij geduld geleerd

En de kracht de rust te bewaren

Met zijn onderwezen spelers

Aanschouwt hij vaak

Onrecht dat plaatsvindt

Jegens zijn spelers

Op het veld krijgen zij geen penalty

Ten overstaan van talloze toeschouwers

De terechte goal van de Ajax-spelers

Als buitenspel beoordeeld door de arbiter

Wijst hij af door alleen te fluiten

Zovaak als hij de gele kaart

Of rode kaart tevoorschijn haalt

En de tegenstander in de vorm van een penalty een goal weggeeft

Brengt hij tweevoudig schade toe

Frank de Boer wordt diep geraakt

Op zijn voorhoofd worden zijn rimpels zichtbaar

Desondanks wordt hij niet boos

In zijn broekzak

Hun handen gedrukt

Uit woede blijft hij hen

Zijn vuisten samenknijpend – binnenin

En knarst hij op zijn tanden

De toeschouwers in de ArenA

En, net als ik

Dichter, geroemd in Nederlands en Duits taalgebied

Herman

maakt in het gedicht

woorden tot mensen

soms een zanger

soms een muzikant

soms bedenker

soms uitvoerder

Herman

schept

in het vers

woorden tot kunstenaars

bespeelt ze als instrumenten

en rijgt zelf:

dan weer toon

dan melodie

dan ritme

In Herman's compositie

worden woorden

tot één toon

soms als van een gitaar

soms een viool

In de warmte van zijn handen

wordt de echo van het stemmen

als een wereldwijde oproep:

aan kunst

aan menselijkheid

Herman's kunst

is deel van zijn wezen

is als een van zijn ledematen

waartoe behoren - zijn instrumenten

die klinken als zijn buitengewoon handgeklap

die zijn als de verscheidenheid aan geluiden

van vogels die net ontwaken in de jungle

en op gezette tijden een ander lied laten horen

In Herman's stem

hoort men

het eeuwig gonzen van de golven in de zee

of het innerlijk geluid van wind die in de jungle waait

soms stille onrust

zoals die klinkt in lente-bries

Herman

toont ons het bestaan van de aarde

als kunstenaar

in zijn voorstellingen:

in hem vervat

door hem geuit,

niet te evenaren

Het symbool van de Nederlandse vlag

dan rood

soms

als een diep marine-blauw banier

hemdsmouwen opgestroopt

vrij

wordt een voertuig voor verwondering

een voertuig voor de godin van de kunsten

en

bereikt - hetzij voorstelling

danwel muziek

of toneel

of

worden woorden in het gedicht

aangeraakt door vingertoppen

als handpalmen

die de taal leven inblazen

van waaruit -als hoorngeschal

een aanraking komt

een handtekening

omdat ook een handtekening

uit naam van woorden

een aanraking is

Herman

maakt met alles zijn eigen poëtische taal

dans

zang

al zijn kunst

is poëzie

waarmee hij

uitdrukking geeft -met zijn lichaam

-dat daardoor lichaamloos wordt-

dat het gedicht -dat soms een lied lijkt

soms muziek is

soms schilderij is

soms natuur

in gesprek is met de mens

Herman's lichaam

omhult energie

die, kunst geworden

resoneert

in de lichamen van luisteraars

en toeschouwers

Herman belichaamt kunst

zeer bekwaam

soms door taal

soms met behulp van instrumenten

soms door middel van dans

en

soms door de zoete klanken die uit zijn keel stromen

zodat het publiek in het theater ervaart

dat ze getuige zijn van wonderbaarlijke magie

en van de levende caleidoscoop van de kunst

die ieder moment

verandert

als de levende schoonheid van de natuur

Herman de dichter

is voedingsbodem voor de kunsten

In de voorstelling

glimlachen de gebaren

in de gevoeligheid van zijn stem

weerklinkt de stilte van de aarde

Herman de dichter

is aarde voor de kunsten

Hij toont de schepping

door zijn kunst

in zijn kunst

In zijn woorden spreken kleuren

in kleuren lossen woorden op

Aan de hemel van zijn geest

wonen de kleuren van de regenboog

gewassen soms -door zijn eigen ogen

betreden soms- door zijn eigen voeten

alleen daarmee gekleurd

De aarde van Herman's geest

danst -altijd

aan de kant van de schepping

Aan de hemel van zijn blauwe ogen

stijgen soms de gekleurde ballonnen van zijn sympathieën op

dan weer hechten de veren van bontgekleurde vogels zich

aan de kleuren op zijn canvas

de schilderijen stijgen ermee op, nemen vlucht

tot ook de kleuren zich vliegend tonen

soms in schilderijen

dan weer in woorden

Herman

de woorden van de dichter

zijn een levend voertuig

van het kleurenpalet van het hart

Als de artiesten in het theater

presenteren

zijn woorden zich

Soms als gedicht

dan weer van het podium afkomend

in het innerlijk theater van de lezer

Zijn voeten stevig op de grond geplant

alsof ze uit de aarde gegroeid zijn

en ook hij een voortbrengsel is van het bos,

een boswezen

Zijn ogen nog blauwer door het

blauw van de lucht

Vanuit de overvloed van de oceaan

vult deze uitbundige boezemvriend

zijn hart met grenzeloos mededogen

Als Nederlander

als wereldreiziger

verdrijft hij de vermoeidheid van het werk

in het bos

zoveel nobeler dan de geciviliseerde wereld

Hij jaagt

maar houdt van dieren

Om bos en dier te behouden,

jaagt hij, dit wezen

Als het gesprek ernstig wordt,

draait hij met zijn wijsvinger

rondjes tegen zijn slaap

alsof hij zijn geest steeds

moet vast schroeven

14Samvaad

Als hij het over geld heeft,

wrijft hij met zijn vingers

rondjes over zijn duim

en verkondigt: ‘money’

‘money and mind’ dat is Cees Mourik

Voor ‘money’ is ‘mind’ nodig

maar voor ‘mind’ wel iets meer

en dat geheim kent Cees Mourik

en Cees Mourik alleen

Als wielen die altijd in beweging zijn,

zijn zijn voeten, onvermoeibaar

Zodra hij even vrij is,

vult hij zijn tijd en zijn ogen

in het bos

Vanaf de muren van zijn kantoor aan huis,

aan de oever van de zeewaardige rivier,

staren de onschuldige ogen van herten en antilopen

Op de tafels zitten vogels

alsof het hout van de tafel

een boomtak is

De hele dag bezig met zaken

ploegend, discussierend,

zet hij zich bij de avondschemer voldaan terneer

zijn dieren als een schild om zich heen

en hij streelt een levenloos voorhoofd

een lichaam

vacht

alsof in die lijven, hoe levenloos ook

het plezier van de aanraking bewaard is gebleven

Voor kinderen de handdruk van een engel

Voor vrienden de hand van een vriend

Peter,

de mensen mogen je

Jouw woorden zijn werkelijk die

van vertrouwen en verwantschap

Toch

ben je geen schrijver

of een politiek leider

Zelfs in barre tijden,

slapen de mensen,

een slaap vol dromen en geluk

maar jij blijft wakker en

vraagt je af hoe de mensen te helpen

vooral de eerlijke, de simpele, in deze tijd

Toch

ben je geen sociaal werker

of afgezant van een kerk

Jouw innerlijke ogen

willen aanraken:

de pijn van de bittere strijd van de mensheid

en van de menselijke beschaving

stil besloten in gedenktekens,

historische plaatsen en musea

Toch

ben je geen kenner van oude culturen

of historicus van beroep

Wanneer iedereen gulzig is

en de mensen alles willen opschrokken

en vermalen,

eet jij weinig

en alcohol drink je zo mogelijk nog minder

16Samvaad

Toch

is daartoe geen medische noodzaak

noch voor het lichaam noch voor de geest

Manager van een internationale bank

Hoeder van adellijk bezit

Vrij van hebzucht, zelfs temidden van de welvarenden

Rijk in menselijk medeleven

Bezorgd om de zorgen van vrienden

sta je soms aan hun kant

tegenover jezelf

Toch

ben je geen heilige

of asceet of monnik van de een of andere orde

Je ontkurkt handig wijnflessen

maar meer dan in lust tot drinken

is jouw plezier gelegen

in het genot van de drinkers

Hun vreugde is de jouwe

Jij vindt in andermans leven,

je eigen levensvreugd

Toch

ben je geen ziener

of spirituele zoeker

Welbekend met de onrechtvaardigheid

der rechtvaardigen

en met de wereldlijke kunst van eigenbelang

sta jij zelf daar ver boven

Gewond door de angel van de wereld

ken je de foefjes van ogenschijnlijke oprechtheid

Toch

heb je een duidelijk beeld

van je eigen verantwoordelijkheid

17Samvaad

Peter Brands

Je bent geen voorzitter van een mensenrechten-organisatie

en geen actievoerder bovendien

Maar je gaat vastbesloten je eigen weg

Je bent een wijs en waardig mens,

op deze aarde

waar zelfs verwanten

zomaar vreemden worden

In Suriname

spreken de winden

de taal van de lente

De zee zingt

het lied van de wolken

In regendruppels

klinkt het gloedvolle gezang

van het bulderen van de oceaan

De zon barst open

in haar eigen goudkleurige hitte

De goudkleurige zonnestralen

worden tot goud

om ver van Suriname’s drassige zee-grond

heel ver van menselijke bewoning,

verstrikt in de jungle-lianen,

in de grond van Sabana

de geschiedenis van goud te schrijven

Stilletjes drongen de vernietigende

buitenlandse gouddelvers hier binnen met hun werklui                 

Voor hun lichaamsarbeid

werden slapende hoeren betaald               

met kakelvers, echt goud

dat uit de aarde tevoorschijn kwam,

in ruil voor een jong lijf         

Alsof zij tot het menselijk ras behoren

op het hoofd een gouden kroon: ‘gevleugelde powasi’;

de Surinaamse powisivogel in mensenvorm

Zodra kinderen groot worden

wordt hun speelgoed klein

Moeder bekijkt het speelgoed

stuk voor stuk, bergt het weg

wanneer de kinderen naar het buitenland gaan

in het verlangen hun voorbije jeugd

steeds weer aan te raken

Kinderen leren al spelend

precies

de leugen van het verborgen leven

Ze gaan het huis uit

zoekend naar leven’s waarheid

Moeder blijft zoeken

naar de afdruk van hun vingers op het speelgoed

kust het speelgoed dat

haar kinderen in hun mond stopten

om de pijn te vergeten van het vertrek

van de kinderen die in het buitenland studeren

De herinneringen van haar kinderen

die in hun speelgoed zijn bewaard

roept ze een voor een op

zo vermindert ze de pijn van haar eigen herinneringen.

In haar geheugen bewaart ze

het speelgoed van haar kinderen

en in hun speelgoed legt ze

haar liefdevolle, verlangende aanraking

denkend dat uiteindelijk

het speelgoed zich haar kinderen zal herinneren

precies zoals zij

Ook de oude driewieler

zet ze soms in de verlaten tuin

en ze denkt aan de voeten van de kinderen

nu in een militaire parade

of in een opstijgend vliegtuig

of hun land beschermend

of haar onderdanen diendend

Met haar oude ogen

zegent ze de nieuwe droomwereld

in de ogen van haar kinderen

opdat deze nooit

de tranen van giftige slavernij hoeven te drinken

Ook nu nog citeert ze in haar emails het vers

van Tulsi dat ze in haar jeugd zong,

dat niet alleen van de Ramcaritmanas

maar ook van het leven de essentie is:

‘vrouwen is nooit  geluk beschoren

en, wie iemand naar waarheid lief heeft, die wordt met diegene verenigd, hieraan is geen enkele twijfel’

Kinderen

laten hun speelgoedbeesten achter

en trekken erop uit

om te strijden

tegen de moorddadige beesten

die zich in mannenharten verscholen houden

 Kinderen

laten hun speelgoedauto en vliegtuig achter

vertrekken per vliegtuig

op zoek naar een nieuw bestaan

beter dan dat van vader en moeder,

dat ze ooit

in hun jeugd aan vaders borst geklemd

in het kloppen van zijn hart hadden gehoord,

dat ze ooit hadden gezien als een droom

in de wieg van moeders ogen

Bij verblijf in het buitenland

in hitte en vrieskou

speelt aan de basis van de geest eenzaamheid op

zoals in de wind

het vochtige litteken

van een oude wond

Van over de zee van verlatenheid

vanuit het botenhuis van verlangens

zoeken oude ogen

het geleefde gisteren;

schitterend verleden

Denkend aan wat mij eigen is

mijn gezicht rustend

in mijn gevouwen handen

opdat mijn handpalmen

worden tot zijn handpalm,

verlangens naar het eigen land

voor eigen geluk

Een rivier

ontmoet een rivier

en komt erin tot rust

Een rivier

kijkt in de ogen van een rivier

en moet huilen

Een rivier stroomt voort

en neemt al stromend de ogen mee

naar de rivier van de geest

De Surinaamse rivier

verzinkt in mijn ogen

in de zee van mijn geest

op zoek naar de Ganges

De Surinaamse rivier

vermengt zich, als was ze een woordrivier

als was ze een betekenisstroom

met de Ganges van de geest

om Ganges te zijn

Als onteerde seizoenen

zijn dromen gevallen

in ooghoeken

in eenzame buitenlandse verbanning

In de hitte van de zon

smeulen dromen weg

toch blijft het leven

steeds weer nieuwe dromen maken

als buitenlandse vrienden

Alleen, in den vreemde

komt de herinnering-geschrokken gedachten

het duister rent zelfs voor de maan

de hele volle-maansnacht

in eenzaamheid

als de diepe betekenis

van het woord ‘terneergeslagen’

Wensen blijven nieuwe bladeren

onderzoeken

waar wensen adem kunnen halen

en waaruit andere, nieuwe wensen

geboren kunnen worden:

Wanneer wensen geplaatst worden

in de blauwdruk van wensen

nadert leven leven

Kabir’s twee-en-halve lettergreep

hebben eensgezind gekozen

om over jou te schrijven

aan de oever van de zee

als een onbeschreven wit blad

Nieuwe dromen

Hebben met eigen ogen

jou gekozen

om in de ogen van je hart

het licht van de volle maan

te bewaren

De smeltende temperatuur van liefde

koos jou

om in jouw hand

een handvol glanzend vochtige nectar

te bewaren

zo zielsverwant ben jij

Je ogen

broeden dromen voor anderen uit

als een vogel die op een nest zit

Ze gaan op in de zoektocht

anderen geluk te geven
jouw ogen

schilderen geluk

in hun eigen vlekkeloze meer

Mijn ogen

drinken de schoonheid

van jouw ogen,

worden lippen

waarop schoonheid druppelt

tot aan de rand

Jouw tulpachtige

ogen

naderend

dooft ‘t vuur

van de eenzaamheid

Door jouw ogen

leer ik kijken naar de wereld

van de schepping

en ontleen ik kracht

Voor jouw ogen

wil ik een wereld creeëren

waarin geen tranen zijn

Tranen,

zijn voor de wereld

het water van ogen

maar voor jou

het vuur van verdriet

Uit jouw ogen

zijn dromen geboren

voor verlaten, lege en bange

maar onschuldige, simpele

ogen!

Uit jouw ogen

komen vredeswegen voort

leidend naar oevers van bodemloze rivieren

ik was ermee:

een gewelddadige wond

Liefde

houd je

in de hand

als een zoete bloem

geeft bovendien

vleugels

aan woorden

tedere aanraking van natuur

tegen alle wreedheden in

Liefde

opent de lagen van de geest

één voor één

en kleurt de hemel

Ik kijk

naar de maan van liefde

om te zien of

een straal maanlicht

neerdaalt

liefde gelijk

Het vuur van liefde

doorweekt

en verbrandt

in zijn eigen vochtigheid

als van een land

zijn de grenzen van het lichaam

als een land

is het lichaam verbonden met zijn beslommeringen

een vrije geest

maakt vrije liederen

in ogen.....in ademtochten

op het instrument van het hart

vrij is het hart

dat het lichaam vrij maakt

van de structuur van het zelf

en zelfstructuur; zelfstandigheid creeërt

Aan de zon

geef ik jouw warmte

Aan de rivier

draag ik jouw koelte op

Aan de wind

sta ik jouw lente af

Aan de bloemen

geef ik de kleur van jouw lippen

Aan de bomen

de hoogte van jouw aanraking

Aan de aarde

jouw geur van [van verse klei]

Aan de natuur

geef ik de aanraking van jouw ademhalen

In de tuin

plant ik de onvergankelijke banyanboom van jouw vertrouwen

Van jouw schoonheid

maak ik een teder beeld van liefde

dat stilletjes komt vertellen van

jouw onschuldige, ongeboren wensen zijn

jouw zoete, onbekende dromen

de eenzame monoloog van jouw dag

het deerniswekkend, eenzaam huilen van jouw nachten

Jouw geloof schenk ik aan

het beeld in de tempel

Aan God

de krachtige zuiverheid van goddelijke natuur

na de ontmoeting met jou

Woorden op papier

als

een schelp aan mijn lippen

Mijn hart

een levend boek

van herinneringen aan jou

God heeft

in ons twee

behouden: liefde

en wij tweeën behouden

in liefde God....

Op de drempel van het lichaam

komt liefde

vreugdevol

de geest, het lichaam indachtig

plaatst in de wandkast van het hart

een niet te doven vlam

op de muur van

lichaam’s innerlijk hart

hangt zij

enkele droomkalenders

op de boezem van die kalender staan

liefdes levende foto’s

waarvan aan de voeten

de dynamische film bestaat

de opeenvolgende cyclische jaren, maanden, dagen

Omgeven door het lichaam, binnen in het huis

kookt ‘n smakelijk maal van

liefde’s geur

soms om dorst te lessen

soms om dorst op te wekken

Midden op lichaam’s binnenplaats

hangt een mooie kooi

waarin een groene papegaai gehouden wordt

die het lied van het lichaam zingt

dat is als volksliederen

en als een verhalenverteller

de legende van het  hart vertelt

Binnenin het lichaam

klinken

op de tamboerijn van het hart

het onzichtbare en zichtbare

van het lichaam

Op de eilandboezem

van de rivier

schrijven de golven

het hartsverlangen van de rivier

net als ik

Op de zanderige kust

van de zee

schrijven draaikolken

de droomdraaikolken van de zee

net als jij

Op de verlaten boezem

van de aarde

schrijft

soms dauw

soms een regendruppel

de weergaloze ballade

van vervuld verlangen

net als ik

In mijn Ganges

Besta ik

jouw Yamuna[1]

zoals

in mijn Krsna

jij, mijn Radha[2]

In jouw woorden

raak ik

jouw sneeuw-zijde

In jouw dorst naar woorden

stil ik mijn eigen zieledorst;

geef ik mijn eeuwig verlangen op

Met de boot van jouw woorden

bereik ik

de oorsprong van de Yamuna van jouw hart

In de kleur van de bloem van de zijde-katoenboom[3]

zjjn zijden knoppen verstopt

en het zandkleurig voorteken

van de bloeiende mosterdbloem

voorafgaand aan het lenteseizoen

is bestemd voor de lente

[1]  Ganges en Yamuna zijn twee belangrijke noord Indiase rivieren, waar deze samenkomen zou de mystische rivier Saraswati ontspringen.

 

[2] Krsna en Radha zijn het  belangrijkste liefdespaar uit de Indiase middeleeuwse devotionele verhalen en legenden. Krsna is God, Radha is zijn menselijke geliefde die staat voor ‘de mens’ en diens relatie met het goddelijke.

 

[3] Vogels vergissen zich steeds in deze boom: de grote rode bloemen blijken geen vogels te zijn. In de Indiase poëzie schetst deze boom dan ook vaak het beeld van een teleurstelling.

In de eerste

trilling van liefde

tussen gesloten oogleden

wisten ontwaakte ogen

binnenslijfs

magie

Stille woorden werden

luidkeels geboren

vervuld van nieuwe ervaringen

In de vreugdesvlucht van ervaren

proefde ik

de nectar van mijn lichaam

op de lip van mijn geliefde

Maanstarende ogen

wisten: de vreugde van de maan

krijg je van yoga-beoefing

niet van genotzucht

Jouw aanraking

voedde: nectar van liefde

mijn eigen aanraking

wil ik vullen met iedere vezel van jouw hart

Het lichaam

is niet de plaats

voor genot

maar van ‘t streven naar verbondenheid[1]

Verbondenheid van oog met oog

van lip met lip

van hand met hand

het omvormen van sensaties

tot inzicht

De ogen bereiken, al ziende,

het verbinden

De oren, zelfs als ze horen,

de stilte

De handen blijven, ook opgewonden,

in rust

De adem, rusteloos,

is beheerst

De harteklop, hoewel verward,

onaangedaan

Ook ‘praatziek’ ervaart het lichaam

Stilte [2]

Het lichaam is niet

de plaats voor genot

maar oefengrond

voor verbondenheid

In het lichaam

komt de zon op

In het lichaam

komt de maan op [3]

In het lichaam

bloeit en rijpt

de schepping van de natuur

met zijn eigen vorm, kleur

sap en geur

zodat de ervaringsvreugde

van de aarde

het lichaam naderend,

verbindingsvreugde wordt

Het lichaam is niet

de plaats voor genot

het is de plaats van het streven

naar verbondenheid

 

[1] Yoga betekent letterlijk ‘verbinding’. Het woord ‘yoga’ wordt in het bijzonder gebruikt voor de verbinding in evenwicht –en de oefeningen die daartoe leiden- van lichaam en geest. Het Nederlandse woord ‘juk’ stamt van het Sanskriet ‘yoga’ af: ook het juk verbindt in evenwicht.

[2] In de HIndoeistische filosofie is een stil, bewegingloos ‘zijn’ de grond van alle dingen.

[3] O.a. in de tantristische traditie (ong. 10e eeuw AD...) een traditie die filosofische inzichten naar het lichaam haalt; in het lichaam ervaart, wordt gesproken over de zon en de maan in het lichaam. Deze bevinden zich links en rechts van de ruggengraat en moeten volgens de literatuur meestal vermeden worden: schipper stuur recht vooruit, volg langs de ruggengraat, het spirituele kanaal omhoog, van het lichamelijk naar het geestelijke’